familiestatuut

Familieberaad & family governance 

Zodat het bedrijf de familie niet opeet en de familie het bedrijf niet verlamt

Direct contact
Plan een kennismakingsgesprek

In veel ondernemersfamilies wordt het familiebedrijf overal besproken, behalve op een plek die daarvoor bedoeld is. Op verjaardagen, aan de keukentafel, in de auto op de terugweg. Iedereen heeft er een mening over, niemand voelt zich echt gehoord, en de onuitgesproken aannames stapelen zich op tot ze jaren later hard gaan wringen.

Een familieberaad verandert dat. Het is de vaste plek waar jullie als familie het gesprek over het bedrijf voeren, niet over de waan van de dag, maar over de vragen daaronder: waar willen we heen, wie mag er straks in, hoe gaan we om met eigendom en vermogen, en hoe blijven we het elkaar gunnen? Ik help families zo’n familieoverleg structureren en begeleid de gesprekken als externe begeleider. En het mag daarbij schuren: zonder schuren geen glans.

Herken je dit?

  • De familie groeit en niemand weet precies meer wie waarover gaat.
  • Een deel van de familie werkt in het bedrijf; een ander deel is wél mede-eigenaar, maar staat aan de zijlijn en voelt dat ook zo.
  • Bedrijfszaken worden uitgevochten op verjaardagen en dat begint de sfeer te kosten.
  • De volgende generatie komt eraan en jullie willen dat gesprek goed voeren — vóórdat het móet.
  • Er is een externe directeur of commissaris aangetreden en de rol van de familie verandert.
  • Jullie overwegen (een deel van) het bedrijf te verkopen aan een externe partij en willen als familie met één stem spreken.


Gezien en gehoord worden, daar draait het in elke familie om. Een goed familieberaad maakt dat mogelijk, zonder dat het bedrijf eronder lijdt.

Ondersteuning familiestatuut

Wat is een familieberaad en wat is family governance?

Een familieberaad (ook wel familieraad of family council) is een vast overleg van de familie over alles op het raakvlak van familie en bedrijf: visie en strategie, opvolging, dividend, de ontwikkeling van de volgende generatie. Het heeft een eigen agenda, eigen spelregels en een eigen ritme, los van de directie en de aandeelhoudersvergadering, maar daar wél mee verbonden. Voor veel families is het de eerste plek waar het gesprek over het bedrijf écht gevoerd wordt.

Family governance is het grotere geheel: de structuur waarmee jullie als familie je betrokkenheid bij het bedrijf vormgeven. Naast het familieberaad horen daar bijvoorbeeld het familiestatuut bij, een raad van commissarissen of raad van advies, afspraken over besluitvorming bij grote beslissingen, en een ontwikkel pad voor de next generation. Als adviseur family governance help ik jullie die governance-structuur opzetten, precies zo stevig als nodig en zo licht als kan. Want goed bestuur van een familiebedrijf betekent niet dat de familie minder te zeggen heeft; het betekent dat jullie met één stem kunnen spreken.

Liever eerst één bijeenkomst? Dat kan ook. Veel families beginnen met één begeleide familiebijeenkomst, om de waarden weer levend te maken, of om een onderwerp te bespreken dat al te lang blijft liggen. Ik bereid de bijeenkomst voor, zit hem voor en jullie krijgen er een korte, leesbare terugkoppeling van. Bevalt het, dan praten we over een vast ritme.

adviseur familiestatuut

Over Mariëlle Companjen

Ik ben zelf opgegroeid in een familiebedrijf. Bij ons kwam de zaak gewoon mee aan de keukentafel, dus ik weet hoe het voelt als werk en familie één geheel zijn. Inmiddels help ik al ruim twintig jaar organisaties en ondernemersfamilies bij verandering, opvolging en samenwerking: als adviseur, coach en mediator. Ik ken de loyaliteit, de onuitgesproken afspraken en de verwachtingen tussen generaties  en de kracht die vrijkomt wanneer dat gesprek wél gevoerd wordt.

Wat je van mij kunt verwachten: een warm gesprek, maar ook een eerlijk gesprek. Ik zeg wat ik zie, juist omdat ik naast jullie sta.

Mijn achtergrond in het kort: ruim 20 jaar in en met familiebedrijven

  • opgeleid coach en mediator
  • specialist in opvolging, governance en familiedynamiek
  • thuisbasis regio Schiphol, landelijk werkzaam, op locatie of online.
Neem contact met mij op
Zonder structuur wordt het bedrijf besproken op verjaardagen. Met een familieberaad op de plek waar het hoort.
Begeleiding bij opstellen familiestatuut
Begeleiding en advies familiestatuut

Hoe werkt het?

Geen twee families zijn hetzelfde, dus een standaard familieberaad bestaat niet. Wel werk ik altijd langs dezelfde lijnen en met dezelfde afspraken vooraf: je krijgt een heldere offerte zonder verrassingen op de factuur, ik bereid elke bijeenkomst voor, en jullie ontvangen na afloop steeds een korte terugkoppeling. Tussendoor even bellen of appen mag altijd.

✓ Kennismaken en diagnose, we starten met een vrijblijvend gesprek. Daarna spreek ik iedereen die mee gaat doen kort persoonlijk: wat gaat goed, waar wringt het en wat heeft ieder nodig om vrijuit te kunnen praten?

✓ Go/no-go, daarna beslissen we sámen of we doorgaan. Een familieberaad werkt alleen als iedereen erachter staat; niemand wordt een structuur in getrokken waar hij niet voor gekozen heeft.

✓ Ontwerp, we bepalen samen de vorm die bij jullie past: een breed familieberaad of een kleinere familieraad, wie doet mee, welke onderwerpen horen er thuis, en hoe verhoudt het zich tot de directie en de aandeelhoudersvergadering.

✓ Opstarten, de eerste beraden zit ik voor als moderator van de familiegesprekken. Ik bewaak het proces, zorg dat ook de stillere familieleden aan het woord komen en dat oude rolpatronen niet meteen terugkeren.

✓ Borging, ik bouw mezelf stap voor stap af. Mijn doel is dat jullie mij niet meer nodig hebben. Daarna blijf ik op afroep beschikbaar, bijvoorbeeld voor een spannend thema of een jaarlijkse evaluatie.


Veelgestelde vragen over een familieberaad

Wat is het verschil tussen een familieberaad en een familieraad?

In de praktijk worden de termen door elkaar gebruikt. Vaak hanteren we "familieberaad" voor brede bijeenkomsten met alle familieleden en "familieraad" voor een kleinere, vaste groep met een vertegenwoordigende rol. We bepalen samen welke vorm bij jullie past.

Hebben wij hier wel een externe begeleider voor nodig?

In de opbouwfase is een externe moderator vrijwel onmisbaar. Familieleden zitten allemaal in hetzelfde systeem en kennen elkaars patronen. Een buitenstaander brengt structuur, helpt tegenspraak organiseren en zorgt dat het gesprek niet meteen terugvalt in oude rolverdelingen.

Hoe vaak vergadert een familieberaad?

Twee tot vier keer per jaar is gangbaar, soms aangevuld met een jaarlijks familieweekend. We bepalen de juiste frequentie aan de hand van jullie situatie.

Hoe verhoudt het familieberaad zich tot de directie en aandeelhoudersvergadering?

Het familieberaad neemt geen formele bedrijfsbesluiten, die horen thuis bij directie of AvA. Wel bereidt het beraad familiestandpunten voor, geeft het richting en zorgt het voor draagvlak bij grote besluiten.

Past family governance ook bij een kleiner familiebedrijf?

Ja. Family governance is geen luxe voor grote multinationals, juist bij kleinere familiebedrijven met groeiende families voorkomt een lichte governance-structuur veel toekomstige ellende.

Wat kost begeleiding bij een familieberaad?

Dat hangt af van de vorm die we kiezen. Na het kennismakingsgesprek krijg je een heldere offerte, zonder verrassingen op de factuur: voorbereiding, verslagen en tussentijd contact zijn altijd inbegrepen. De meest laagdrempelige start is één begeleide familiebijeenkomst.